Czasopismo „Ekrany” o najnowszej książce prof. Andrzeja Gwoździa

Aktualności

 

W numerze 6/2018 czasopisma „Ekrany” ukazała się napisana przez Grażynę Stachównę recenzja książki Andrzeja Gwoździa Zaklinanie rzeczywistości. Filmy niemieckie i ich historie 1933–1949. Oto jej fragment:

Gwóźdź pisze barwnym, komunikatywnym językiem. Jako narrator wydaje się emocjonalnie zdystansowany wobec opisywanych zjawisk (z rzadka tylko pozwala sobie na dyskretną ironię). Z jednakową ciekawością i wnikliwością badawczą traktuje osławione filmy w rodzaju Triumfu woli (1935, L. Reifenstahl), Żyda Süssa (1940, V. Harlan) czy Kolberga (1945, V. Harlan), jak i melodramaty, komedie muzyczne, filmy górskie, biograficzne, animowane. W precyzyjnie tkanym panneau, jakie z dziesiątków filmów tworzy dla czytelnika, wszystkie one okazują się bowiem tak samo przesiąknięte duchem nazistowskiej ideologii i propagandy, kultem wodza, wspólnotą „krwi i ziemi”, zdobywaniem „siły przez radość”, wiarą w aryjskie ideały piękna i doskonałości, rasową nienawiścią, poczuciem bycia narodem wybranym do panowania nad światem. Specyficznym komentarzem do naukowo obiektywnych obserwacji Gwoździa stają się cytowane przez niego fragmenty Dzienników Josepha Goebbelsa, w których faszystowski minister propagandy i oświecenia publicznego we właściwym dla siebie stylu komentuje poczynania artystów i filmowe premiery. (...)

Zaklinanie rzeczywistości Andrzeja Gwoździa jest nie tylko historyczno-filmowym akademickim wykładem na temat niemieckiego kina, gromadzącym fakty, tytuły i interpretacje, ale także prawdziwie humanistycznym ostrzeżeniem przed tym, co dzieje się ze sztuką filmową, gdy sterują nią polityczni przywódcy wedle uznawanych przez siebie doktryn i ideologii.